जूनागढ़  हिन्दी देवनागरी में पढ़ें।

व्यवस्थापन (वार्ता | योगदान) dvara parivartit 13:17, 7 navambar 2017 ka avataran (Text replacement - "अर्थात " to "अर्थात् ")

(अंतर) ← पुराना अवतरण | वर्तमान अवतरण (अंतर) | नया अवतरण → (अंतर)

mahabat maqabara, joonagadh

joonagadh shahar aur zila, dakshin-pashchimi gujarat rajy men pashchimi bharat ke arab sagar se laga hua hai.

itihas

joonagadh ke prachin shahar ka namakaran ek purane durg ke nam par hua hai. yah giranar parvat ke samip sthit hai. yahan poorv-hadappa kal ke sthalon ki khudaee huee hai. is shahar ka nirman nauvin shatabdi men hua tha. yah choodasam rajapooton ki rajadhani thi. yah ek riyasat thi. giranar ke raste men ek gahare rng ki besalt chattan hai, jis par tin rajavnshon ka pratinidhitv karane vala shilalekh ankit hai. maury shasak ashok (lagabhag 260-238 ee.poo.) rudradaman (150 ee.) aur skndagupt (lagabhag 455-467). yahan 100-700 ee. ke dauran bauddhon dvara banaee gee gufaon ke sath ek stoop bhi hai.

judava minar, joonagadh

shahar ke nikat sthit kee mndir aur masjiden isake lnbe aur jatil itihas ko udghatit karate hain. yahan tisari shatabdi ee.poo. ki bauddh gufaen, patthar par utkirnit samrat ashok ka adeshapatr aur giranar pahad ki chotiyon par kahin-kahin jain mndir sthit hain. 15vin shatabdi tak rajapooton ka gadh rahe joonagadh par 1472 men gujarat ke mahamood begadha ne qabza kar liya, jinhonne ise mustafabad nam diya aur yahan ek masjid banavaee, jo ab khndahar ho chuki hai.

yatayat aur parivahan

svaminarayan mndir, joonagadh

joonagadh rel v rajamargon se juda hua hai.

havaee marg

joonagadh se taqariban 113 kilomitar ki doori par porabandar havaee adda hain. rajakot bhi havaee marg se joonagadh se juda hua hai.

rel marg

joonagadh relave steshan ahamadabad aur rajakot relave laeen par padata hai.

sadak marg

joonagadh rajakot se 102 kilomitar, porabndar se 113 kilomitar aur ahamadabad se 327 kilomitar ki doori par sthit hai. sath hi yah varaval se bhi juda hua hai.

sthaniy parivahan

aauto riksha aur sthaniy bason se asani se joonagadh pahuncha ja sakata hai. praivet aur rajy parivahan ki lakzari basen asani se upalabdh ho jati hai aur vibhinn prakar ki kar bhi kiraye par milati hai.

krishi aur khanij

khet ki jutaee karata kisan, joonagadh

joonagadh ke pramukh krishi utpadon men kapas, jvar-bajara, dalahan, tilahan aur ganna shamil hain. veraval tatha porabndar yahan ke pramukh bndaragah hain aur yahan machhali pakadane ka kam bhi hota hai. is nagar men vanijyik evn nirman kendr hain.

shiksha

yahan gujarat krishi vishvavidyalay se snbaddh mahavidyalay hain. yahan ke shaikshanik snsthanon men kaaulej aauf egrikalchar injiniyaring aind teknolaauji aur d je.si ee. ti. es. kamars kaaulej shamil hain.

paryatan

giranar parvat ki talahati men basa joonagadh itihas v vastukala ki drishti se ek mahattvapoorn shahar hai tatha apani hariyali aur navabon ke samakalin qilon aur mahalon ke karan to paryatakon ko apani or akarshit karata hai. giranar parvat par sthit jain, hindoo, muslim anuyayiyon ko bhi barabas apani or khinchata hai. joonagadh arthath purana qila apane nam ko sarthak karata yah shahar 250 ee. poorv se prasiddhi men hain tatha ek qile ke parakote se charon aur se ghira hua hai. vartaman men is parakote ke bahar bhi basti bas gee hai. yahan ashok v maury kal ke shilalekh aj bhi dekhe ja sakate hain. is aitihasik v dharmik mahattv ke shahar men bauddh vihar, oopar kot qila, navabon ke maqabare, giranar ke jain mandir v darabar hal sngrahalay adi dekhane yogy hai. sngrahalay men navabon ke samay ki chandi ki kursiyan, vishal galiche, kimati chandi ki ghadiya, astr-shastr, purane vastrabhooshan adi sngrahit hai. joonagadh sasan gir jngal v snrakshan snsthan ko desh ke any bhagon se bhi jodata hai.

janasnkhya

2001 ki janaganana ke anusar joonagadh shahar ki janasnkhya 1,68,686 hai, aur joonagadh zile ki janasnkhya 24,48,427 hai.


panne ki pragati avastha
adhar
prarambhik
madhyamik
poornata
shodh

tika tippani aur sndarbh

snbndhit lekh

varnamala kramanusar lekh khoj

a   a    i    ee    u    oo    e    ai    o   au    an    k   kh    g    gh    n    ch    chh    j    jh    n    t    th    d   dh    n    t    th    d    dh    n    p    ph    b    bh    m    y    r    l    v    sh    sh    s    h    ksh    tr    gy    ri    ri    aau    shr   aah