"चांदी": अवतरणों में अंतर
भारत डिस्कवरी प्रस्तुति
No edit summary |
गोविन्द राम (वार्ता | योगदान) छो (Adding category Category:रासायनिक तत्त्व (को हटा दिया गया हैं।)) |
||
| पंक्ति 130: | पंक्ति 130: | ||
[[Category:रसायन विज्ञान]] | [[Category:रसायन विज्ञान]] | ||
[[Category:विज्ञान_कोश]] | [[Category:विज्ञान_कोश]] | ||
[[Category:रासायनिक तत्त्व]] | |||
__INDEX__ | __INDEX__ | ||
07:48, 5 मार्च 2011 का अवतरण
| चांदी | |||||||||||||||
| चमकदार सफ़ेद धातु | |||||||||||||||
| साधारण गुणधर्म | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नाम, प्रतीक, संख्या | चांदी, Ag, 47 | ||||||||||||||
| तत्व श्रेणी | संक्रमण धातु | ||||||||||||||
| समूह, आवर्त, कक्षा | 11, 5, d | ||||||||||||||
| मानक परमाणु भार | 107.8682g·mol−1 | ||||||||||||||
| इलेक्ट्रॉन विन्यास | 1s2, 2s2 2p6, 3s2 3p6 3d10, 4s2 4p6 4d10 5s1 | ||||||||||||||
| इलेक्ट्रॉन प्रति शेल | 2, 8, 18, 18, 1 | ||||||||||||||
| भौतिक गुणधर्म | |||||||||||||||
| अवस्था | ठोस | ||||||||||||||
| घनत्व (निकट क.ता.) | 10.49 g·cm−3 | ||||||||||||||
| तरल घनत्व (गलनांक पर) |
9.320 g·cm−3 | ||||||||||||||
| गलनांक | 1234.93 K, 961.78 °C, 1763.2 °F | ||||||||||||||
| क्वथनांक | 2435 K, 2162 °C, 3924 °F | ||||||||||||||
| संलयन ऊष्मा | 11.28 किलो जूल-मोल | ||||||||||||||
| वाष्पन ऊष्मा | 250.58 किलो जूल-मोल | ||||||||||||||
| विशिष्ट ऊष्मीय क्षमता |
25.350
जूल-मोल−1किलो−1 | ||||||||||||||
| वाष्प दाब | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| परमाण्विक गुणधर्म | |||||||||||||||
| इलेक्ट्रोनेगेटिविटी | 1.93 (पाइलिंग पैमाना) | ||||||||||||||
| आयनीकरण ऊर्जाएँ | 1st: 731.0 कि.जूल•मोल−1 | ||||||||||||||
| 2nd: 2070 कि.जूल•मोल−1 | |||||||||||||||
| 3rd: 3361 कि.जूल•मोल−1 | |||||||||||||||
| परमाण्विक त्रिज्या | 144 pm | ||||||||||||||
| सहसंयोजक त्रिज्या | 145±5 pm | ||||||||||||||
| वैन्डैर वाल्स त्रिज्या | 172 pm | ||||||||||||||
| विविध गुणधर्म | |||||||||||||||
| चुम्बकीय क्रम | प्रतिचुम्बकीय | ||||||||||||||
| प्रतिरोधकता | 15.87 nΩ·m | ||||||||||||||
| ऊष्मीय चालकता | (300 K) 429 W·m−1·K−1 | ||||||||||||||
| तापीय डिफ़्यूज़िविटी | (300 K) 174 mm²/s | ||||||||||||||
| ऊष्मीय प्रसार | (25 °C) 18.9 µm·m−1·K−1 | ||||||||||||||
| यंग मापांक | 83 GPa | ||||||||||||||
| अपरूपण मापांक | 30 GPa | ||||||||||||||
| स्थूल मापांक | 100 GPa | ||||||||||||||
| पॉयज़न अनुपात | 0.37 | ||||||||||||||
| मोह्स कठोरता मापांक | 2.5 | ||||||||||||||
| विकर्स कठोरता | 251 MPa | ||||||||||||||
| ब्राइनल कठोरता | 24.5 MPa | ||||||||||||||
| सी.ए.एस पंजीकरण संख्या |
7440-22-4 | ||||||||||||||
- (अंग्रेज़ी:Silver) सिल्वर ग्लाम्स, स्टीफैनाइट, रूबी सिल्वर, हार्न सिल्वर आदि चांदी के प्रमुख अयस्क हैं।
- इन अयस्कों से चांदी का निष्कर्षण, अमल, गमन, लेड व साइआनाइड प्रक्रमों के द्वारा किया जाता है।
- चांदी ऊष्मा व विद्युत की सबसे अच्छी सुचालक व सफ़ेद चमकदार धातु है।
- चांदी का उपयोग सिक्के व आभूषण बनाने में, बर्तनों में चढ़ाने में, सिल्वर ब्रोमाइड (फोटोग्राफी में) बनाने में किया जाता है।
- चांदी के द्वारा अमलगम बना कर इससे दर्पण बनाये जाते हैं व दाँतों में भरने के काम आता है।
- चांदी से बनी मिश्रधातुयें अत्यधिक उपयोगी होती हैं।
|
|
|
|
|
|
टीका टिप्पणी और संदर्भ
संबंधित लेख
| आवर्त सारणी | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn | ||||||||||
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Uuq | Uup | Lv | Uus | Uuo | ||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||