वनायु  हिन्दी देवनागरी में पढ़ें।

vanayu namak sthan ka ullekh mahakavi kalidas ne apane mahakavy 'raghuvnsh' men kiya hai-

'dirgheshvami niyamita: patamndapeshu nidranvihay vanajaksh vanayudeshya: vaktroshmana malinayanti purogatani, lehyani saindhavashila shakalani vahan.'[1]
  • kalidas ne uparokt sndarbh men vanayu pradesh ke ghodon ka ullekh kiya hai.
  • koshakar halayudh ne ‘parasika vanayujaah’ kahakar vanayu ko faras ya eeran mana hai.
  • kuchh viddhanon ke mat men vanayu arab desh ka prachin bharatiy nam hai.[2]
  • 'valmiki ramayan' ke balakand[3] men vanayu ke shyam varn ke anek ghodo se ayodhya ko bharipoori bataya gaya hai-
'kanvojavishaye jatairvahlikaishch hayottamai: vanayujairnadijaishchapoorna harihayottamai:.'
  • kalidas ko urpayukt varnan ki prerana avashy hi 'valmiki ramayan' ke ullekh se mili hogi, kyonki 'raghuvnsh' men bhi vanayu ke ghodon ka varnan ayodhya ke prasng men hi hai.


panne ki pragati avastha
adhar
prarambhik
madhyamik
poornata
shodh

tika tippani aur sndarbh

  1. raghuvnsh, 5, 73
  2. aitihasik sthanavali |lekhak: vijayendr kumar mathur |prakashak: rajasthan hindi grnth akadami, jayapur |snkalan: bharatakosh pustakalay |prishth snkhya: 832 |
  3. balakand 6, 22

snbndhit lekh

varnamala kramanusar lekh khoj

a   a    i    ee    u    oo    e    ai    o   au    an    k   kh    g    gh    n    ch    chh    j    jh    n    t    th    d   dh    n    t    th    d    dh    n    p    ph    b    bh    m    y    r    l    v    sh    sh    s    h    ksh    tr    gy    ri    ri    aau    shr   aah